Pizzaoven kopen: houtgestookt, gas of elektrisch?
Wie een pizzaoven zoekt, stuit al snel op een berg aan modellen met even veel verschillende namen. Toch komt bijna elk apparaat neer op drie basistypen: de houtgestookte oven, de gasoven en de elektrische tafelmodel. Het verschil zit niet in welke het mooiste resultaat geeft, want dat kan elk van de drie. Het verschil zit in hoeveel tijd, ruimte, geld en gedoe je ervoor over hebt. Wie dat vooraf duidelijk heeft, kiest sneller én kiest beter.
Eerst de vraag die je jezelf moet stellen
Hoe vaak ga je pizza bakken? Dat is de vraag die alles bepaalt. Maak je één keer per maand een pizza voor de vrienden, dan is een houtgestookte buitenoven met een flinke aanschafprijs en een half uur opstoken per keer bijna nooit het waard. Ga je elke vrijdag pizza maken en vind je het leuk om het vuur te beheersen, dan is het een ander verhaal. Eerlijk gezegd denk ik dat de meeste mensen die een houtoven kopen, na een paar maanden vooral het stookwerk als last ervaren. Dat hoeft niet, maar het is wel iets om vooraf in te schatten.
Houtgestookt: het hoogste resultaat, het meeste werk
Een houtgestookte pizzaoven bereikt gemakkelijk 400 tot 500 graden Celsius op de stenen vloer. Bij die temperatuur gaart een pizza in ongeveer 60 tot 90 seconden, met de typische blaren op de korst en een smaak die je niet met gas of elektriciteit kunt evenaren. Het model dat je in de webshop vaak ziet, is de mobiele of tuinoven van ongeveer 60 tot 100 centimeter breed, met een prijs die globaal tussen 250 en 900 euro ligt. Grotere metselmodellen voor in de tuin lopen veel verder op.
Daar staan wel nadelen tegenover. Je hebt brandhout nodig, je moet het vuur opbouwen en de temperatuur leren lezen, en je oven vraagt om een plek buiten of in een goed geventileerde ruimte. Rook en vonken zijn niet iets om te onderschatten. Ook de temperatuurregeling is lastiger: je kunt de hitze niet met een knop bijstellen, je moet hem sturen met de hoeveelheid hout en de luchtstroom.
Gasoven: de middenweg voor wie snel wil
Een gasoven haalt meestal 350 tot 450 graden en is binnen tien minuten opgewarmd. Je draait aan een knop, de temperatuur blijft stabiel en je kunt meerdere pizza's na elkaar maken zonder telkens het vuur opnieuw op te bouwen. Voor de meeste mensen die buiten willen pizzeren, is dit de comfortabelste optie. Modellen liggen doorgaans tussen de 200 en 600 euro, afhankelijk van formaat en het aantal branders.
De smaak is iets milder dan bij hout. Dat komt niet doordat gas slecht zou zijn, maar doordat de rookaroma's ontbreken. Voor een pizza met mozzarella en basilicum merk je dat nauwelijks. Bij een echte Napolitaanse pizza met een diepe, rokerige korst mis je wel iets. Gas is ook de optie waar je je bij het aansluiten van de gasfles het meest aan moet houden: controleer de slang, gebruik een geschikte regelaar en bewaar de fles rechtop en buiten de oven.
Elektrisch: de keuken in, zonder vlam
Het elektrische tafelmodel is de meest praktische keuze voor wie in een appartement of kleine keuken woont. Hij staat op het aanrecht, heeft een stekker en haalt meestal 300 tot 400 graden. Dat is genoeg voor een knapperige, krokante pizza, al mist de bodem vaak de diepe kleur die je bij hout ziet. Prijzen liggen grofweg tussen de 80 en 300 euro. Het grote voordeel is dat je geen rook of gas hebt en dat hij binnen veertien minuten op temperatuur is.
Let bij elektrische modellen vooral op het vermogen en de diameter van de bakplaat. Een apparaat van 1200 watt wordt zwakker warm dan één van 1800 watt, en een kleine schaal van 25 centimeter is krap voor een pizza die je aan tafel wilt delen. Let ook op of de bovenkant apart regelbaar is. Dat bepaalt of je de kaas goed kunt laten smelten zonder dat de bodem verbrandt.
Wanneer welke keuze beter is
Kies voor houtgestookt als je het vuur zelf een hobby vindt, buiten een plek hebt en de beste smaak zoekt, ook als dat meer tijd en aandacht kost. Kies voor gas als je vaak en snel pizza wilt maken, zonder gedoe met hout, en je regelmatig met gasten buiten staat. Kies voor elektrisch als je binnen kookt, weinig ruimte hebt en vooral gemak zoekt. Heb je een vaste tuin en wil je serieus pizzeren, dan kun je over het algemeen het meeste plezier halen uit gas. Heb je weinig tijd, dan zit elektrisch er dichter bij.
Veelgemaakte fouten bij de aankoop
De meest voorkomende fout is kopen op de hoogste temperatuur die op de verpakking staat, zonder te kijken hoe die gemeten is. Bij sommige modellen is het de luchttemperatuur bovenin, en de vloer is aanzienlijk kouder. Een tweede fout is een te kleine oven kiezen. Een diameter van 30 centimeter lijkt ruim, tot je merkt dat je geen twee pizza's tegelijk kunt bakken. Een derde fout is de opslag en het onderhoud vergeten: een houtoven moet droog staan, een gasoven heeft regelmatig een controle van de slangen nodig, en elektrische modellen vragen om schoonmaak van de bakplaat.
Mijn advies is simpel: begin met de vraag hoe vaak en waar je gaat bakken, en pas dan het type. Een pizzaoven die twee keer per jaar wordt gebruikt, is zonde van het geld, hoe mooi hij ook is. Een goede gasoven die elke week in gebruik is, levert meer plezier op dan een dure houtoven die in het schuurtje blijft staan.
